Uitgelicht:
Advertentie:

Column

Spliertjes 
Vroeger, in een tijdperk ver voor Nintendo’s en smartphones, vermaakten mijn zus en ik ons in gevallen van verveling met het kijken door de spliertjes van onze ogen: we knepen onze ogen net niet helemaal dicht en tuurden door onze wimpers. Geconcentreerd bestudeerden we wat we om ons heen zagen en vertelden dat aan elkaar op onze geheel eigen wijze. Het woord spliertjes hadden we natuurlijk zelf gemaakt van spleetjes en kiertjes, maar dat realiseerden we ons pas toen onze vriendinnetjes het niet bleken te kennen.

"Voor deze column tuur ik net als vroeger weer door de spliertjes van mijn ogen en vertel over alles wat ik zie."


Vakantiegevoel

21-7-2014


Het is vakantietijd. De berichten in de krant over files , de advertenties in de kranten maar vooral de toenemende drukte in Makkum maken duidelijk dat het weer zo ver is. Verschillende talen om je heen, onbekende gezichten in de winkels, een spontaan praatje; ik vind het altijd weer leuk. Maar tijdens het observeren van al die vakantievierders valt het me ook op dat vakantie voor mensen een totaal verschillende betekenis heeft.

De ene groep wordt afgezet met een bus en schuifelt met het gezelschap door het centrum. De actievelingenkom je tegen bij de fietsenwinkel: nog even wat halen voor de racefiets en dan hup op de pedalen voor een mooie tocht. Of de iets minder sportieven die een elektrische fiets huren om datzelfde op een relaxtere manier te doen. De bootjemensen die met de boodschappen zeulen of bij de kapper vragen of ze zonder afspraak geknipt kunnen worden.

Voor veel Makkumers is de Makkumer Merke ook een belangrijk deel van hun vakantie. Voor wie er niet bekend mee is: De Merke is een jaarlijks kaatsevenement. Van vrijdag tot en met dinsdag wordt er gekaatst en na afloop van de wedstrijden wordt er gefeest in een feesttent. Op het kaatsveld staat een zweef en in het centrum een bescheiden kermis met nog een zweef. Een feest voor en door Makkumers, waar jong een oud elkaar treffen. Elk jaar hier ook weer nieuwsgierige toeristen die een kijkje komen nemen bij deze folklore ( tenminste ik denk dat dat het in hun ogen toch wel is).

Een Makkumer die in Makkum blijft voor de Merke is eigenlijk ook weer hartstikke hip, want houdt eigenlijk een staycation . Dit is de nieuwe term voor thuisblijven als je vakantie hebt, maar niet op een sneue manier. Tijdens die staycation ga je thuis zoveel mogelijk leuke dingen doen, en probeer je je oude vertrouwde woonhuis als een vakantiehuis te zien en je woonplaats eens een keer als toerist te doorkruisen. Geen stress over files, vakantieverzekeringen, koffers inpakken of vaccinaties. Heerlijk!

De pubers uit huize Spliertjes geven aan het begrip staycation hun geheel eigen invulling. Wanneer pa en moe straks afreizen naar hun vakantiebestemming blijven zij thuis om op het huis te passen. Zij hebben geen belangstelling meer voor een gezinsvakantie…Voor hen zijn er weer heel andere elementen aantrekkelijk aan hun staycation. Het belangrijkste is natuurlijk de afwezigheid van ouderlijke bemoeizucht, en ze zullen ongetwijfeld onderzoeken hoe zij van hun oude vertrouwde woonhuis een mooie feestlocatie kunnen maken om hier met vrienden van te genieten. Ze hebben geen stress over waar ze naar toe moeten: de leukste kroegen in de buurt en de mooiste plekjes op het strand kennen ze al lang. En , zo merkte een van de Splierzoons eens op, elke week zijn er op de camping weer leuke nieuwe mensen die je ontmoet, als Makkumers kunnen we gewoon thuis blijven. Ze komen hier wel naar toe!

En pa en moe Spliertjes? Die hebben voor het eerst sinds jaren een vakantie uitgezocht die alleen aan hun wensen hoefde te voldoen. Dus zonder glijbaan bij het zwemband, zonder all-inclusive omdat dat zo makkelijk is als je met een groot gezelschap bent en zonder animatie. Op het thuisfront zijn de buren en grootoudersparaat in geval van nood, maar zij zullen zich zo weinig mogelijk bemoeien met deze prachtige gelegenheid voor het Splierkroost om aan hun zelfstandigheid te werken.

In gesprek

30-6-2014


“Verleden en heden zijn voortdurend met elkaar in gesprek. Ons oordeel over het verleden verandert voortdurend”  Dit is zo’n zin waarover ik heel lang na kan denken. Door nieuwe ervaringen en informatie en doordat je simpelweg ouder wordt kan er op je herinneringen inderdaad steeds weer een ander licht vallen. Het referentiekader of, zoals het ook wel genoemd wordt, denkraam verandert voortdurend.

Hoe komen mensen in gesprek met of over hun verleden?
Mijn man gebruikt sportevenementen en met name voetbal om herinneringen aan op te hangen. Wanneer waren we op dat Griekse eiland op vakantie? Dat was in 19 zoveel want toen won Nederland van…… U hoort al dit ik deze kapstok niet gebruik. Voetbalwedstrijden en de bijbehorende jaartallen zitten niet in mijn geheugen. Mijn kapstok is vaak mijn leeftijd of die van mijn gezinsleden. Vaak weet ik nog hoe oud mijn kinderen of ikzelf waren tijdens belangrijke gebeurtenissen.

Veel mensen gebruiken Facebook om foto’s van vroeger te plaatsen en er nog eens over te praten. Waar was dit ook al weer, wie zijn dit. Leuk en sympathiek, maar op dezelfde Facebook kan het soms ook gebeuren dat als het ware het heden met het heden in gesprek gaat. Zonder voorkennis en ook zonder na te denken over gevolgen wordt er in een tempo dat nauwelijks bij te houden is in een groep gediscussieerd. Vroeger gebeurde roddelen min of meer stiekem, nu zou je het als antropoloog kunnen bestuderen door zulke gesprekken op Facebook te analyseren.

Zolang je eigen heden en verleden nog met elkaar in gesprek zijn ben je er nog. Of zoals ik het eens mooi hoorde zeggen: uiteindelijk is er nog een stapeltje foto’s of fotoboeken van je over waarvan niemand meer weet wie er op staan en waarom. Het laatste wat er van je over blijft. Tenminste voor de oudere generatie: ook hier is het verleden druk met het heden in conclaaf. Wat vroeger belangrijk was om in stoffelijke vorm te hebben, bijvoorbeeld een goed gevulde boekenkast, mooie verzameling elpees, cassettebandjes of c.d’s,  een mooie of zakelijke agenda: het hoeft allemaal niet meer want het kan op je tablet of telefoon allemaal gelezen, beluisterd of genoteerd worden.

Het heden is ook met de toekomst in gesprek. Het heden spreekt de laatste tijd in Makkum steeds meer en vaak ook luidruchtig met de toekomst. De Afsluitdijk moet opgeknapt worden. Komen er moderne manieren om energie op te wekken, gaat de sluis breder gemaakt worden zodat de werven aan het IJsselmeer de door hun klanten gevraagde grotere schepen kunnen bouwen en ook weer kunnen laten terugkeren voor onderhoud? Hoe moeten we ons landschap beschermen tegen oprukkende windmolens?  We zijn dol op foto’s en filmpjes en genieten van de makkelijke en snelle manier waarop we ze kunnen verspreiden. Diezelfde beelden kunnen een onbehaaglijk gevoel oproepen als we het idee krijgen overal maar gefilmd te worden. De bibliotheek gaat een middag minder open. Een kleine wijziging of toch ook een voorbode van grote veranderingen?